Ze hebben het bijna begrepen...

Uitvergroot
Als eerste artikel in de reeks "uitvergroot" een analyse van promotiemateriaal dat misschien toch anders uitpakt dan de bedenkers voor ogen hadden...
 
De reeks "uitvergroot" staat voor een verzameling beschouwingen en analyses waarin allerdaagse, bedrijfsmatige, zaken enigszins opgerekt en uitvergroot worden om te zien òf, en zo ja, wáár het beter kan.
 
Ze hebben het bijna begrepen...
 
Vandaag vielen de reclamefolders van de groothandel op de mat. Een pagina of zes A-viertjes, keurig gesealed in plastic zodat het niet vies wordt en netjes door de bus glijdt. In het bundeltje papier en plastic zat ook een spaarkaart om met hoge korting handdoeken  te kunnen kopen.
 
Op de voorkant van de spaarkaart prijkten prominent een feestelijk logo van het bedrijf en een fair trade logo. Het zette mij aan het denken. Enerzijds aan het feit dat ik nog steeds mijn papieren reclame bevoorkeurde boven digitale reclame. Anderzijds legde ik een relatie met een thema avond over duurzaam ondernemen. Ik besloot de spaarkaart eens verder te bekijken.
 
De spaarkaart was op mooi, dik, fullcolour papier gedrukt en als een boekje gevouwen. Voor en achterkant van het boekje vormden de teaser en de voorwaarden. De eerste keer openvouwen toonde tien kolommen met elk plaats voor tien spaarzegels. Het boekje kon nogmaals opengevouwen worden. Nu helemaal links een foto van een luxe strandlaken en de tekst OP = OP wat de spaarder kennelijk tot spoed moest manen. Uiterst rechts een pagina over fair trade handdoeken en het merk dat ze verkoopt. Daarbij een foto van een in kleurrijke kledij gestoken West-Afrikaanse katoenplukster. De twee middelste pagina’s toonden verschillende handdoeken en een badjas met daarbij de prijzen en de benodigde zegels. Hoe meer zegels, hoe goedkoper. Daarboven een foto van een luxe zwembad in een tropisch land.
 
Het leek te kloppen. Een logische combinatie van product en toepassing, van prestatie (aankoopvolume) en beloning (korting). Of toch niet? De bedoeling van fair trade is het tot stand brengen van eerlijke handel en betere leef- en werkomstandigheden. Sympathiek. De met de spaaractie aan te kopen producten zijn handdoeken uit het luxe segment, een indruk die gewekt wordt uit de presentatie, de link met een tropisch vakantieoord en de prijsstelling. Dat laatste zette mij aan het denken.
 
De verkoopprijs van een dergelijk product bestaat uit verschillende componenten. Omdat een handdoek in de ogen van onze regering een luxe is wordt er 21% BTW over geheven, zeg maar één-vijfde. Van de resterende vier-vijfde een fractie naar de betreffende landbouwer, de rest gaat op aan productiekosten, transport, overhead, ondernemingswinsten, enzovoorts. Ik realiseerde mij niet alleen dat de belastingdienst vermoedelijk het meest verdient aan deze handel maar ook dat er een zekere perversiteit in de campagne zat. Immers, hoe meer producten je bij deze actie koopt, hoe meer zegels je krijgt en hoe goedkoper de handdoeken aangeboden werden. Niet alleen zou je kunnen stellen dat meer consumptie potentieel strijdig is met het uitgangspunt van duurzaamheid, ook doet het vragen opkomen over de eerlijkheid van de actie. Hoe zou het nu zijn, betaalt de koper nu normaliter te veel voor de handdoeken of gaat de actie ten koste van de inkomsten van de Afrikaanse leverancier waar het bij fair trade toch om te doen was? Hoe verhoudt luxe en een premium prijs zich met duurzaam en eerlijk? En die link met dat tropisch paradijs – hoeveel CO2 kost het eigenlijk om daar te komen - en weer terug te reizen?
 
Ik besloot mijn aandacht te richten op de betrokken partijen en benaderde hun respectievelijke websites. Allen besteden aandacht aan MVO en duurzaamheid. Maar toch, er knaagde iets. Hoe duurzaam kun je als producent  van luxe textiel zijn wannneer je producten aanbiedt via de goedkope verkoopkanalen, de kanalen waar elke cent telt? Hoe kun je als fair trade organisatie echt in contact staan met je omgeving wanneer je vanuit een hoofdkwartier in Duitsland, een formalistisch land bij uitstek, internationale standaarden oplegt en een complexe internationale organisatie met dito besturing opgetuigd hebt die de vergelijking met een commerciële multinational kan doorstaan? Hoe duurzaam ben je wanneer je reclamefolders in plastic verpakt?
 
Nee, echt kloppen deed het niet. Maar is dat nu zo erg? Dat ligt er aan. Wanneer je met een dergelijke actie denkt dat je daarmee MVO en duurzaamheid gerealiseerd hebt dan denk ik dat je daar nog eens een nachtje over moet slapen. Anderen hoop ik met deze analyse een handvat gegeven te hebben om verder invulling te geven aan MVO, duurzaamheid en een uiteindelijk betere wereld voor ons allemaal.

Undefined